သမိုင်းအကျဉ်း
တည်ထောင်သည့်ရက်စွဲ – ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၂၁ ရက်။
ဌာနချုပ် – ရေးမြို့နယ်တောင်ပိုင်း။
လှုပ်ရှားဒေသ – တနင်္သာရီတိုင်း ရေဖြူမြို့နယ်နှင့် မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့။
ခန့်မှန်းအင်အား – အတိအကျမသိရပါ။
ခေါင်းဆောင် – ဗိုလ်မှူးနိုင်ဒရာဂွန် (တပ်ရင်းမှူး)။
မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (Mon State Revolutionary Force – MSRF) သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင် မွန်လူမျိုးနှင့် မွန်ပြည်နယ်ဒေသကို အခြေပြု၍ တည်ထောင်ခဲ့သည့် တော်လှန်ရေးတပ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဩဂုတ်လတွင် မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် (Mon State Defense Force – MSDF) ၏ နိုင်ငံရေး-စစ်ရေး ဦးစီးကော်မတီအောက်၌ မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်မြောက်ပိုင်း (MSDF-NRC) နှင့် မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ်တောင်ပိုင်း (MSDF-S) ဟူ၍ တောင်နှင့် မြောက်ဒေသအလိုက်ခွဲခြားကာ တပ်ဖွဲ့များစတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ MSDF-S သည် နောင်တွင် MSRF ဖြစ်လာသည်။
ထိုကဲ့သို့ MSDF ၏ ဦးဆောင်မှုတွင် ရှိနေသည့် တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သည် တောင်နှင့် မြောက် သီးခြားစီ လှုပ်ရှားနေရာ ပထဝီဝင်အကွာအဝေးကြောင့် စစ်ဆင်ရေးများတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု နှောင့်နှေးခြင်းများရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် MSDF-S သည် စစ်ဆင်ရေးတုံ့ပြန်မှုအရှိန်မြှင့်ရန်နှင့် မွန်ဒေသအတွင်း တခြားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့များ၊ ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ရည်ရွယ်၍ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်တွင် ‘မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် (MSRF)’ ဟု အမည်ပြောင်း၍ သီးသန့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် ခွဲထွက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် MSRF သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်တွင် မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (Mon State Federal Council – MSFC) ၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေး ဦးဆောင်မှုအောက်သို့ တရားဝင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ MSDF-S ကနေ အမည်ပြောင်းလဲခဲ့သည့် MSRF သည် MSFC ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် မွန်ပြည်နယ်တခုလုံးရှိ မွန်ပြည်သူများကို ကိုယ်စားပြုသည့် မွန်ပြည်တပ်တခုအဖြစ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်နေသည်။ MSFC သည် MSRF ၏ စစ်ရေးလိုအပ်ချက်များအပြင် အားလုံးသောလိုအပ်ချက်များကို တာဝန်ယူထောက်ပံ့၍ နှစ်ဖက်အဖွဲ့သည် စစ်ကောင်စီအမြစ်ဖြတ်ချေမှုန်းရေး တိုက်ခိုက်မှုများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေသည်။
MSFC သည် စစ်အာဏာသိမ်းစကာလ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ‘မွန်ပြည်ကြားကာလ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကော်မတီ’ (Mon State Interim Coordination Committee – MSICC) ကတဆင့် ပေါ်ပေါက်လာသည့် အဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ MSICC သည် စစ်အာဏာရှင်စနစ်အပါအဝင် အာဏာရှင်အားလုံးကို တိုက်ဖျက်ရန် ရည်ရွယ်၍ ဒီမိုကရေစီအင်အားစုများ၊ တိုင်းရင်းသားအင်အားစုများ၊ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ကော်မတီဖြစ်သည်။ မွန်ပြည်နယ်အရေးအရာများ၊ အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ အတွက် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် မွန်နိုင်ငံရေးပါတီများ၊ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ တိုင်းရင်းသားအခြေပြုအဖွဲ့အစည်းများ (Ethnic CSOs) နှင့် အမျိုးသမီး၊ လူငယ်အဖွဲ့အစည်းများကို တစုတစည်းတည်း ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန်ဟူသည့် ရည်ရွယ်ချက်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
MSICC ၏ ပထမအကြိမ် ညီလာခံပြီးနောက် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပဋိညာဉ်အရ စုပေါင်း အင်အားဖြင့် မွန်ပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သော ပြည်နယ်ယူနစ်တခု၊ ပြည်နယ်ကောင်စီတရပ် ပေါ်ပေါက်စေရန် ရည်ရွယ်ကာ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်တွင် MSICC ကို မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) ဟု တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဥ်ပြိုင်ခဲ့သည့် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ (MUP) က ပါတီဝင်တချို့သည် စစ်အာဏာရှင်နှင့် ပူးပေါင်းညှိနှိုင်းလိုသည့် ပါတီရပ်တည်ချက်ကို လက်မခံနိုင်သဖြင့် နုတ်ထွက်ပြီး NUG သို့မဟုတ် MSFC နှင့် ဆက်စပ်သည့် တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
MSFC သည် (၁) စစ်အာဏာရှင်အပါအဝင် အာဏာရှင်အားလုံးအပြီးတိုင်ချုပ်ငြိမ်းရေး၊ (၂) မဟာလူမျိုးကြီးဝါဒနှင့် ပါတီကြီးအာဏာရှင်စနစ်ကို ငြင်းခြင်း၊ (၃) တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ တန်းတူအခွင့်အရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ရရှိရေး၊ (၄) ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဖျက်သိမ်းခြင်းနှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်တည်ဆောက်ရေးတို့ကို ရည်ရွယ်သည့် နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်လေးချက်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအဖြစ် မွန်ပြည်နယ်တွင် တော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ပြည်နယ်အဆင့် အုပ်ချုပ်မှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာသုံးရပ်ဖြစ်သော ဥပဒေပြုရေး၊ တရားရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကို စုစည်းတာဝန်ယူနိုင်သည့် ကောင်စီတခု ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ကောင်စီကို ဥပဒေပြုရေးကော်မတီ၊ တရားရေးကော်မတီနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မွန်ပြည်နယ်အတွင်း တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ လူထုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ကာ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ဖယ်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်အောက်တွင် မွန်ပြည်နယ်ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည့် ပြည်နယ်ယူနစ် တခုဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် MSFC ၏ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် MSRF သည် မွန်ပြည်ဖယ်ဒရယ်ကောင်စီကာကွယ်ရေးဌာန (MSFC-DoD) ၏ ညွှန်ကြားမှုဖြင့် စစ်ရေးဖော်ဆောင်မှုများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။ MSFC ၏ ညှိနှိုင်းမှုအောက်တွင် MSRF သည် MSDF နှင့် တွဲဖက်၍လည်း စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများမှ စတင်ကာ စစ်ဆင်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများအထိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြသည်။ MSFC ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် NUG ၏ ကာကွယ်ရေးဌာနနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး စစ်ဆင်ရေးလှုပ်ရှားမှုများရှိသည်။ ထို့အပြင် NUG ထံက စစ်ဆင်ရေးဘတ်ဂျက်ငွေအဖြစ် ဘဏ္ဍာရေးထောက်ပံ့မှုများလည်း ရှိသည်။ ကာကွယ်ရေးဌာနအောက်တွင် MSRF နှင့် ဗိုလ်ရန်နိုင် ဦးဆောင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် ရေးမြို့နယ်အခြေစိုက် ရေးပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ (YPDF) တို့သည် MSFC ၏ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပူးတွဲ၍ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ လုပ်ဆောင်နေသည်။
ထို့ပြင် MSRF သည် မွန်လူမျိုးနှင့် မွန်ပြည်နယ်ကို အခြေပြုသည့် တပ်တခု ဖြစ်သည့်အလျောက် မွန်လူမျိုးအများစုပါဝင်သည့်အပြင် ဗမာ၊ မွန်-ဗမာနှင့် ကရင်တို့လည်း ပါဝင်ကာ အာဏာရှင်စနစ်ကို တိုက်ဖျက်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည်။ MSRF သည် အမျိုးသမီးပါဝင်မှုမြင့်စေရန် ကြိုးပမ်းနေပြီး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် လူငယ်အမျိုးသမီး မမိတလဉာဏ်ကို ခန့်အပ်ထားသည်။
ရည်ရွယ်ချက် ရည်မှန်းချက်
MSRF သည် ရည်ရွယ်ချက် သုံးရပ်ချမှတ်ထားပြီး အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
(၁) မွန်ဒေသအတွင်းရှိ ပြည်သူများကို အကာအကွယ်ပေးခြင်း။
(၂) စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အမြစ်ဖြတ်ကာ တော်လှန်ခြင်း။
(၃) ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ထောင်ရေးအတွက် မွန်လူမျိုးများအပါအဝင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများကို ကိုယ်စားပြုကာ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခြင်း။
ဤရည်ရွယ်ချက်များအရ MSRF သည် MSFC ၏ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် တရားဝင် ဝင်ရောက်၍ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုများကို လုပ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ရေရှည်ရည်မှန်းချက်အဖြစ် MSRF သည် စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်တိုင်အားလုံးကို ဖြိုချနိုင်ရန်နှင့် တော်လှန်ရေးအင်အားစုများနှင့် ပူးပေါင်းကာ စစ်ဆင်ရေးအရှိန်မြှင့်နိုင်ရန် ဦးတည်ထားသည်။ ထိုသို့ ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရာတွင် MSRF သည် MSFC ၏ နိုင်ငံရေးလမ်းစဉ်နှင့်အညီ ဆက်လက်လိုက်နာကာ မွန်ပြည်နယ်ကို ဖယ်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိ ပြည်နယ်ယူနစ်တခုအဖြစ် တည်ထောင်နိုင်ရန်အတွက် စစ်ရေးဖြင့် ထောက်ပံ့သွားမည် ဖြစ်သည်။
ခေါင်းဆောင်များ၊ဗဟိုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်များ
မွန်ပြည်ဖယ်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီ ဖွဲ့စည်းပုံမှာ အောက်ပါ အတိုင်းဖြစ်သည်။
စဉ် | အမည် | ရာထူး/ တာဝန် |
၁ | နိုင်မွန်ဆိုင်း | ဥက္ကဋ္ဌ |
၂ | နိုင်ဒင်းပလဟံသာ | ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ၊ ဌာနမှူး၊ ကာကွယ်ရေးဌာန |
၃ | နိုင်ပညာမာန် | ဌာနမှူး၊ ပြည်ထဲရေးဌာန |
၄ | မိသုတဂျော် | ဌာနမှူး၊ လူသားချင်းစာနာမှုနှင့် ကယ်ဆယ်ရေးဌာန |
၅ | မိမူဘဲ့ | ဌာနမှူး၊ ပညာရေးဌာန |
၆ | မိမငေးသဇင်် | ဌာနမှူး၊ ကျန်းမာရေးဌာန |
၇ | ဒေါက်တာသီရိမွန်ချမ်း | ဌာနမှူး၊ သတင်းပြန်ကြားရေးနှင့် လူထုဆက်ဆံရေးဌာန |
၈ | မိသုဇာထော | ဌာနမှူး၊ လူငယ်၊ အမျိုးသမီး၊ ကလေးနှင့် ဂျန်ဒါတန်းတူရေးဌာန |
၉ | နိုင်သဟမွန် | ဌာနမှူး၊ ပြင်ပဆက်ဆံရေးဌာန |
၁၀ | မိဇဲ့ဟန်မွန် | ဌာနမှူး၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ကောက်ခံရေးဌာန |
MSRF ၏ ခေါင်းဆောင်စုဖွဲ့မှုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
စဥ် | အမည် | ရာထူး/ တာဝန် |
၁ | ဗိုလ်မှူးနိုင်ဒရာဂွန် | တပ်ရင်းမှူး |
၂။ | အမည်မသိရပါ။ | တပ်ခွဲမှူး |
၃ | အမည်မသိရပါ။ | စစ်ဆင်ရေးမှူး |
၄ | အမည်မသိရပါ။ | စစ်ရေးမှူး |
၅ | အမည်မသိရပါ။ | တပ်ထောက်ချုပ် |
၆ | မိတလဥာဏ် | ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ |
မွန်ပြည်ဖယ်ဒရယ်ကောင်စီ (MSFC) ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီအောက်တွင် ဌာန ၁၀ ခု ဖွဲ့၍ မွန်ဒေသရှိ ပြည်သူလူထု၏ လုံခြုံရေး၊ လူငယ်များ၏ ပညာရေး၊ မွန်ဒေသအတွင်း စစ်ရှောင်ပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီများ၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ်များ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးတို့ကို လုပ်ဆောင်နေသည်။
MSRF သည် MSFC ၏ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုအောက်တွင် တည်ရှိသည့် တပ်တခု ဖြစ်သဖြင့် နိုင်ငံရေးလက်တံကို သီးခြားဖွဲ့စည်းထားခြင်း မရှိပါ။ စစ်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ‘ဦး-ရေး-ထောက်’ စနစ်ဖြင့် တပ်ဖွဲ့ခေါင်းဆောင်မှုကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး အမြင့်ဆုံးစစ်ရေးတာဝန်ရှိသူမှာ တပ်ရင်းမှူးဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးဌာန (ဦး) သည် စစ်ဆင်ရေးများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုအစီအစဉ်များကို ဦးစီးဆောင်ရွက်ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးဌာန (ရေး) သည် တပ်သားများနှင့်သက်ဆိုင်သော နေ့စဉ်စီမံခန့်ခွဲမှုများကို တာဝန်ယူသည်။ ထောက်ပံ့ရေးဌာန (ထောက်) သည် စစ်ဆင်ရေးအတွက် လိုအပ်သော လက်နက်ခဲယမ်း၊ ဆေးဝါးနှင့် ရိက္ခာများကို ထောက်ပံ့ခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်သည်။
စုဖွဲ့မှု
တော်လှန်ရေးအရှိန်အဟုန် ပိုမိုမြင့်မားလာရန်အတွက် မွန်ဒေသအတွင်းရှိ တပ်တော်များဖြစ်သည့် MSRF, MSDF, MLA နှင့် MNLA-AD တို့သည် ရာမညပူးတွဲစစ်ကြောင်း (Ramanya Joint Column) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်တွင် ဖွဲ့စည်း၍ စစ်ရေးပူးပေါင်းမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ စစ်ကြောင်းဖွဲ့စည်းမှု လေးလသက်တမ်းပြည့်သည့် ဇွန် ၁၉ ရက်တွင် ရာမညပူးတွဲစစ်ကြောင်းကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးစစ်ရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ စစ်ဆင်ရေးကာလပြည့်သဖြင့် ရုပ်သိမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာဏာသိမ်းကာလ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးရပ်တည်ချက်
MSRF ၏ စစ်ရေးရပ်တည်ချက်မှာ စစ်ကောင်စီ၏ ထောက်တိုင်များကို အဆင့်ဆင့် ဖြိုချပြီး စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို အမြစ်ကနေ ဖြိုချဖျက်ဆီးရန် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးရပ်တည်ချက်အရ MSRF သည် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်တည်ဆောက်ရေးသို့ ဦးတည်ကာ MSFC ၏ လမ်းညွှန်မှုအတိုင်း ပြည်ထောင်စုအာဏာသည် ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးတွင် မဟုတ်ဘဲ ပြည်သူလူထုထံတွင် အာဏာတည်သည်ဟူသည့် ယုံကြည်ချက်ဖြင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ (EROs) ကို တရားဝင်ပြည်နယ်အဆင့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည့် bottom-up federalism model ကို လက်ခံထားသည်။ MSRF သည် MSFC ၏ ‘ပြည်နယ်အားကောင်းရေးမှသည် ပြည်ထောင်စုအားကောင်းရေးဆီသို့’ ဟူသည့် နိုင်ငံရေးဦးဆောင်မှုကို လိုက်နာကာ ဖက်ဒရယ်တည်ဆောက်ရေးလမ်းကြောင်းတွင် စစ်ရေးနယ်ပယ်ရှိ တော်လှန်ရေးတပ်အနေဖြင့် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
တပ်မဟာများ
တပ်မဟာများ ဖွဲ့စည်းထားခြင်း မရှိသေးပါ။ တပ်ရင်း တရင်း ဖွဲ့စည်းထားပြီး မွန်ပြည်နယ် ရေးမြို့နယ်၏ တောင်ပိုင်းနှင့် မြောက်ပိုင်းတို့ကို စစ်ဒေသနှစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ လှုပ်ရှားလျက်ရှိသည်။ ထို့ပြင် ရေးမြို့နယ်နှင့် ဆက်စပ်နေသည့် သံဖြူဇရပ်မြို့နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းရှိ ရေဖြူမြို့နယ်တို့တွင်လည်း လှုပ်ရှားသည်။